Blog

Over compassie en veerkracht in een kale Werkelijkheid

24 april 2015,   By ,   0 Comments

Door Fronnie Biesma –

“Als de aardappelstruik al te weelderig groeide, reed een zware wals eroverheen om hem te pletten, opdat de vrucht in de aarde tijd kreeg om beter te rijpen.”
Korzak

De Vrolijkheid maakt kunst met kinderen en jongeren in asielzoekerscentra. De Werkelijkheid is daar aan verbonden en een collectief van kunstenaars met vluchtelingenachtergrond die creatieve interventies bedenken en uitvoeren voor bedrijven, organisaties, in trainingen, teams, buurten, samenleving.

Tja wie durft anno 2013? Vluchtelingen, asielzoekers en dan ook nog kunst en creativiteit.

In de Vrolijkheid en Werkelijkheid bouwen we letterlijk en figuurlijk veilige plekken in tijd en ruimte.

Schoonheid in een omgeving waar dat nauwelijks is. Dat doen we naast en met en dichtbij de groeiende groep ontheemden in deze tijd. Mensen die nergens meer mogen en kunnen zijn. Waar landen zich tegen beschermen. Human waste. We kijken onrecht en onmacht in de ogen.

Soms voel ik me bijna schuldig als ik dan over het belang van kunst, schoonheid, muziek schrijf of praat.

Is dat een antwoord? En ik weet: ja dat is urgent, voedsel voor de ziel. Dat je gezien wordt in wie je bent. Op de één of andere manier weet ik heel zeker dat dat ene meisje dat accordeon speelt, kijkt en ons diep raakt, of de confrontatie met een kunstwerk of prachtig gedicht, ons veel meer mens laat zijn, dan alle teksten en cultuuromslag processen met doelen en tussenresultaten bij elkaar. En het is verdomd urgent dat we de ontheemden van deze tijd kunnen blijven zien en ervaren als onszelf, dat heet humaniteit. Als je maar vaak genoeg praat over ‘asielzoekers’ of in het geval van bijvoorbeeld coaches over ‘klanten’ wordt het vanzelf een bijna ander soort mens, dan jij. ‘De ander’. En de pijn van ‘de ander’ is net even minder mee te voelen dan die ‘van mij, jou, ons’. Vervreemding en buitensluiting zijn al lang geen gevaar of risico meer maar een dagelijkse realiteit. Anders is deze Werkelijkheid soms niet te dragen…

Ik werk en leef graag vanuit het vertrouwen in de soms kleine gebeurtenissen en gebaren die licht in het leven brengen, die hoop en vertrouwen levend houden waar veerkracht kan ontstaan, magische momenten. Dat werk en vrijplaatsen bouwen, is werk dat vraagt om goed te kunnen zien en luisteren. Dat vraagt om oog voor details, om het koesteren van verhalen en mooie momenten. Als dat allemaal klopt … kan er magie ontstaan. Iedereen kent die momenten, ineens in een concertzaal, of gewoon in een kamer tijdens een gesprek. Alles valt samen; er gebeurt iets, je wordt diep geraakt. Het is buiten taal. Het is hard werken om voor die momenten de randvoorwaarden te creëren. Voor coaches en kunstenaars.

Dat kan alleen als we niet verblind zijn door woede of medelijden. Of je de ander nu ziet als een probleem voor jou of de samenleving of als slachtoffer, in beide gevallen zie je niet echt die unieke mens die hij of zij is.

Het zijn natuurwetten, dat geloof ik. Uit woede zal woede groeien. Wantrouwen zaait wantrouwen. Uit schoonheid ontstaat schoonheid. Veerkracht en liefde zijn altijd en overal in alle omstandigheden ook zichtbaar. Die rivier stroomt uit zichzelf. De meest urgente vraag in deze tijd lijkt mij hoe we veerkracht levend kunnen houden. Hoe we steeds scherper en beter kunnen worden in het bouwen van vrijplaatsen, waar magie kan zijn en waar een glimp van hoe het kan zijn. opnieuw zichtbaar is. Richtlijnen voor het dagelijks leven, voor nu, voor vandaag.

In de Werkelijkheid werken Marten Bos, coach en Senad Alic, kunstenaar sinds drie jaar samen. Marten schrijf daarover:

“Senad volgt het proces, het doek maakt zichzelf als een verhaal dat zich ontvouwt terwijl hij er aan werkt. Dat is het vertrouwen van de kunstenaar. Niet een concept, een resultaat dat behaald moet worden, het verhaal ontstaat door te blijven kijken, en zien en te vertrouwen. Hij doet eigenlijk precies hetzelfde als hij coacht, het verhaal laten ontstaan. Maar soms ook stoppen. Klaar, want anders verdwijnt alles. Ik heb veel geleerd van dit geloof, het verhaal laten ontstaan.”

Ik voeg daar aan toe, dat dat toveren met energie is, dichtbij de kern, vertrouwen in dat magische moment en veerkracht. Wij mogen daar in de Werkelijkheid en in asielzoekerscentra steeds heel dichtbij zijn. Dat is bijzonder. Dat gun ik eigenlijk iedereen.


Berichten