Ondertussen in de Kweekschool

Stel je voor: een gebouw met een open uitstraling, meerdere etages, een tuin voor de deur, op een steenworp van het nieuwe AZC. Iedereen is er welkom. Achter de bar van het café-restaurant werken jongeren uit het AZC. Je kan er je overhemden afgeven om gestreken te worden. Er is een kapper, een pedicure en een visagiste. Je kan er schaken of tric-trac spelen. Op de eerste etage is een werkplaats/atelier. Mensen werken er in de meest uiteenlopende ambachten: sjaals en tassen stempelen, tapijtknopen, zeep maken, nieuwe kleren ontwerpen van afgedankt materiaal. Daarboven is de theaterzaal, met podium, licht en geluid. Vanuit de twee studio’s klinkt muziek en gelach. Op de derde verdieping zijn flexwerkplekken en kantoorruimtes. Op het dak is een ecologische tuin. Dit is het meest trendy pand van de Houthavens. Je voelt je er thuis, zoals je je thuis kan voelen op een markt waar allerlei talen en geuren je omringen. De prijzen voor eten, drinken en optredens zijn verrassend betaalbaar. En rond het pand worden het park en de buurt schoongehouden door bewoners van het asielzoekerscentrum.

Ondertussen: op weg naar 2018
In 2018 gaat het nieuwe asielzoekerscentrum open in de gerenoveerde Houthavens. Stichting Ondertussen wil daar dan een plek creëren tussen het azc en de buurt, waar mensen kunnen leren en werken, waar ambachtelijk werk wordt gemaakt en ambachten overgedragen. De gemeente Amsterdam wil dat de bewoners van het toekomstige azc in de Houthaven actief kunnen zijn en dat dat wordt vormgegeven met organisaties, bewoners en ondernemingen uit de directe omgeving. Ondertussen wordt een inspirerende werkplaats en ontmoetingsplek voor mensen die vanuit de hele wereld naar Amsterdam zijn gekomen en andere Amsterdammers.

Stichting Ondertussen – een groeiend gezelschap cultureel ondernemers, mensen die met vluchtelingen werken, kunstenaars en ontwerpers met een vluchtelingenachtergrond – begint nu al met de voorbereidingen.

Ondertussen in de Spaarndammerbuurt
Kunstenaars met een vluchtelingenachtergrond verbonden aan de Werkelijkheid en de Blik Bijzonder Community Art groep interveniëren met kunst in de buurt. Ze spelen en ontmoeten, de thema´s daarbij ´vluchtelingen in de stad´ en ´welkom zijn´. Ze bezorgen post bij mensen die belangrijk zijn, leren de buurt kennen, zoeken ambachtsmensen en ondernemers en bouwen zo langzaam maar zeker een betrokken netwerk. Eind 2016 wordt het project afgesloten met een vuurtoren, een kunstwerk gemaakt door de Spaarndammerbuurt en de nieuwe bewoners van de Houthaven. De vuurtoren komt in de Houthaven te staan. Want als je een vuurtoren ziet weet je dat je veilig bent. Dit project wordt tot eind 2016 gesteund door de stichting Doen en Art of Impact. Lees hier meer over Ondertussen in de Spaarndammerbuurt.

Ondertussen in de Kweekschool
Twee verdiepingen in een oud schoolgebouw aan de Plantage Middenlaan, hartje Amsterdam, met een beladen, inspirerende geschiedenis: op weg naar Ondertussen in de Houthavens willen we hier een werkplaats inrichten voor (vluchteling)kunstenaars, waar muziek, theater, ontwerp, beeldende kunst en literatuur gemaakt en getoond wordt. Het wordt een laboratorium voor Ondertussen: hoe werk je samen, hoe bouw je een netwerk op, hoe deel je de verantwoordelijkheid, hoe zorg je voor extra inkomsten? Het wordt een soort Refugee Rijksacademie: talentvolle kunstenaars van over de hele wereld, hoog niveau, die vanzelfsprekend samenwerken, die nieuw werk maken en laten zien. We maken de ruimte open en flexibel, daarbij in de verbouwfase ondersteund door het gemeentelijk Bureau Broedplaatsen, in goede samenwerking met de eigenaar van het pand en het Nationaal Sjoa Museum | Hollandsche Schouwburg op de begane grond. De circa 40 kunstenaars hier aan het werk zijn geen solisten in afgesloten studio’s. Ze vormen samen een coöperatie, en zijn collectief verantwoordelijkheid voor de selectie van nieuwe leden, het beheer van de ruimte, de kosten voor huur en exploitatie, de publieksbijeenkomsten, voorstellingen en exposities die met enige regelmaat plaatsvinden op de eerste verdieping of op de begane grond in afstemming met de curatoren van het Nationaal Sjoa Museum | Hollandsche Schouwburg.

De betrokken kunstenaars zijn deels Amsterdammers met een netwerk in de stedelijke kunstwereld, deels nieuwkomers met bewezen talent maar een beperkte actieradius in Nederland. Vanuit de Kweekschool ontstaat de komende drie jaar een harde kern van initiatiefnemers voor Ondertussen. Ze hebben dan ervaring opgedaan met nieuwe organisatievormen, gedeelde verantwoordelijkheid, andere verdienmodellen, de opbouw van publieksbereik en het benutten van talent dat niet aan de stad onthouden mag worden.

Op een moment dat Amsterdam te maken heeft met een toestroom van mensen die moesten vluchten uit hun land van herkomst, willen wij de ruimte scheppen waarin zij hun talenten kunnen delen met hun nieuwe omgeving. De kunstenaars zijn zich zeer bewust van de beladen geschiedenis van de Kweekschool en hopen er een nieuwe, actuele betekenis aan toe te kunnen voegen.

Wat gewoon kan
Een buurt die erop vooruitgaat dankzij de komst van een asielzoekerscentrum. Omdat de bewoners ervan mensen zijn die talenten hebben die ze willen delen. Omdat er betrokken Amsterdammers en maatschappelijk ondernemers omheen staan die willen meedoen. Omdat gemeente Amsterdam, woningcorporaties en een groeiend aantal andere spelers enthousiast zijn. Omdat er gewerkt wordt aan een plek waar dit nieuwe denken concreet wordt gemaakt.

Ons doel is Ondertussen. Maar we hopen dat deze mentaliteit en deze werkwijze op meer plekken in Amsterdam en Nederland wordt overgenomen: des te urgenter, nu er in hoog tempo meer asielzoekers met onvermoede talenten komen en zijn.